Web Tasarım

Site Hızı Neden Önemli? Core Web Vitals'a Sade Bir Giriş

Core Web Vitals nedir, LCP, INP ve CLS neyi ölçer, hangi değerler iyi sayılır? Site hızının ziyaretçi ve Google görünürlüğü açısından önemi, saha ve laboratuvar verisinin farkı, ölçüm araçları ve en sık görülen sorunlar için Google ve web.dev kaynaklı sade bir rehber.

Bir web sitesini açtığınızda içerik geç geliyorsa, bir düğmeye bastığınızda sayfa tepki vermiyorsa ya da okurken metin aniden aşağı kayıyorsa, siteyi kullanmak can sıkıcı hale gelir. Bu deneyimin bir adı ve ölçüsü var: Core Web Vitals.

Bu yazıda Core Web Vitals'ın ne olduğunu, hangi değerlerin iyi sayıldığını, Google aramasıyla ilişkisini ve sitenizi nasıl ölçebileceğinizi teknik ayrıntıya boğmadan anlatıyoruz. Bilgiler Google Search Central ve Google'ın web geliştirme kaynağı web.dev'e dayanıyor.

Core Web Vitals nedir?

Core Web Vitals, bir sayfanın kullanıcı deneyimini üç açıdan ölçen metriklerdir: yüklenme, etkileşime tepki ve görsel kararlılık (web.dev: Web Vitals).

MetrikNeyi ölçer?İyiİyileştirilmeliKötü
LCP (Largest Contentful Paint)Sayfadaki en büyük içerik öğesinin (genellikle ana görsel ya da başlık) ne kadar sürede göründüğü2,5 sn ve altı4 sn'ye kadar4 sn'den fazla
INP (Interaction to Next Paint)Tıklama, dokunma ve tuş basışlarına sayfanın ne kadar hızlı görsel tepki verdiği200 ms ve altı500 ms'ye kadar500 ms'den fazla
CLS (Cumulative Layout Shift)Sayfa yüklenirken içeriğin beklenmedik biçimde ne kadar kaydığı0,1 ve altı0,25'e kadar0,25'ten fazla

Değer aralıkları Search Console Core Web Vitals raporundaki tabloyla aynıdır (Search Console Yardım: Core Web Vitals raporu).

Burada önemli bir ayrıntı var: değerlendirme tek bir ziyarete göre yapılmaz. web.dev, ölçüm için mobil ve masaüstü ayrı ayrı olmak üzere sayfa yüklemelerinin 75. yüzdelik dilimini önerir. Basitçe söylemek gerekirse, ziyaretlerin en az yüzde 75'i iyi eşiğin içinde kalıyorsa sayfa o metrikte iyi sayılır. Bir sayfanın geçmesi için üç metrikte birden bu hedefi karşılaması gerekir.

INP, 12 Mart 2024'te önceki etkileşim metriği FID'in yerini alarak Core Web Vitals'a girdi (web.dev: INP, Core Web Vitals'a giriyor). Google, bu metrik setinin zamanla değişebileceğini, ancak kararlı metriklerin yılda bir defadan sık değiştirilmeyeceğini belirtir. Bu yüzden eski bir kaynakta FID gördüğünüzde bilginin güncel olmadığını bilin.

Site hızı neden önemli?

Ziyaretçi için: Yavaş yüklenen, geç tepki veren ya da kayan bir sayfa, ziyaretçinin aradığına ulaşmasını zorlaştırır. Özellikle mobil bağlantıda gezen bir kullanıcı için ana görselin geç gelmesi ya da "Satın al" düğmesine basarken düğmenin kayması, işlemin yarıda kalmasına neden olabilir. Hız, her şeyden önce müşterinize gösterdiğiniz özenin bir parçasıdır.

Google görünürlüğü için: Google, Core Web Vitals'ın sıralama sistemlerinde kullanıldığını açıkça belirtir ve site sahiplerine iyi değerlere ulaşmayı önerir (Google Search Central: Sayfa deneyimi, Google Search Central: Core Web Vitals ve Google arama sonuçları). Ancak aynı sayfada iki önemli denge cümlesi de yer alır:

  • Google, sayfa deneyimi zayıf olsa bile her zaman en alakalı içeriği göstermeye çalışır.
  • Search Console raporunda ya da başka araçlarda iyi sonuç almak, sayfanızın Google'da en üst sıralarda yer alacağını garanti etmez. Google, yalnızca SEO için kusursuz bir skor kovalamanın zamanınızı kullanmanın en iyi yolu olmayabileceğini de söyler.

Yani site hızı tek başına sizi birinci sıraya taşımaz; ama içeriği güçlü iki sayfa arasında deneyimi iyi olanın ziyaretçiyi tutma şansı daha yüksektir. Sitenizin Google'da hiç görünmemesi ise genellikle hızdan değil tarama ve dizine ekleme sorunlarından kaynaklanır; bunun için Siteniz Google'da Neden Görünmüyor? yazımıza bakabilirsiniz.

Saha verisi ve laboratuvar verisi: farkı ne?

Site hızını ölçerken iki farklı veri türüyle karşılaşırsınız ve bunları karıştırmak en yaygın yanlış anlamalardan biridir (PageSpeed Insights hakkında):

  • Saha verisi (field data): Sitenizi gerçekten ziyaret eden Chrome kullanıcılarından toplanan anonim ölçümlerdir (Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu, CrUX). PageSpeed Insights bu veriyi son 28 günlük dönem için gösterir. Core Web Vitals değerlendirmesi ve Search Console raporu bu veriye dayanır.
  • Laboratuvar verisi (lab data): Lighthouse aracının kontrollü, simüle edilmiş bir ortamda yaptığı tek seferlik ölçümdür. Sorunların nedenini bulmak için çok faydalıdır.

Google, iyi laboratuvar verisinin gerçek kullanıcı deneyiminin de iyi olduğu anlamına gelmediğini belirtir. Lighthouse'ta 100 puan görmek güzeldir; ama asıl ölçüt, gerçek ziyaretçilerinizin yaşadığı deneyimdir. Yeni ya da az ziyaret alan sitelerde yeterli saha verisi olmayabilir; bu durumda raporda veri görünmez ve laboratuvar ölçümü yol gösterir.

Sitenizi nasıl ölçersiniz?

  1. PageSpeed Insights: Bir adres girersiniz; varsa saha verisini ve Lighthouse laboratuvar ölçümünü mobil ve masaüstü için ayrı ayrı gösterir. Hızlı bir ilk bakış için en kolay yoldur.
  2. Search Console Core Web Vitals raporu: Sitenizin dizine eklenmiş sayfalarını benzer deneyime sahip URL gruplarına ayırır ve her grubu "İyi", "İyileştirme gerekli" ya da "Kötü" olarak etiketler. Veri CrUX'tan gelir; yeterli verisi olmayan URL'ler raporda yer almaz (Search Console Yardım: Core Web Vitals raporu).
  3. Chrome'daki Lighthouse: Tarayıcının geliştirici araçlarından çalıştırılır; özellikle yeni bir değişikliğin etkisini yayına almadan önce görmek için kullanışlıdır.

Ölçerken mobil sonuçlara öncelik verin. Ziyaretçilerinizin önemli bir kısmı telefondan geliyorsa, masaüstündeki iyi sonuç tek başına yeterli değildir.

En sık görülen sorunlar ve çözüm yönleri

Aşağıdaki öneriler web.dev'in her metrik için yayımladığı iyileştirme rehberlerinden derlenmiştir. Hangisinin sizin sitenizde etkili olacağı, ölçümle bulunacak darboğaza bağlıdır.

Ana içerik geç yükleniyorsa (LCP) (web.dev: LCP'yi iyileştirme):

  • Sayfanın en üstündeki ana görseli tembel yükleme (lazy loading) ile geciktirmeyin; web.dev bunun her zaman gereksiz gecikmeye yol açtığını belirtir.
  • Ana görselin HTML içinde erkenden bulunabilir olmasını sağlayın ve yüksek öncelikle yüklenmesini isteyin.
  • Görselleri gösterildikleri boyuta uygun ölçüde, modern biçimlerde ve sıkıştırılmış olarak sunun.
  • Sayfanın görünmesini engelleyen CSS ve JavaScript dosyalarını azaltın; kritik olmayan betikleri erteleyin.
  • Sunucu yanıt süresini yönlendirmeleri azaltarak ve önbelleklemeyi iyileştirerek kısaltın.

İçerik yüklenirken kayıyorsa (CLS) (web.dev: CLS'yi iyileştirme):

  • Görsel ve videolara her zaman genişlik ve yükseklik bilgisi verin; tarayıcı yerlerini önceden ayırabilsin.
  • Reklam, harita ya da gömülü video gibi sonradan yüklenen alanlar için yer ayırın.
  • Kullanıcı bir şey yapmadan sayfanın üst kısmına içerik eklemekten kaçının (örneğin geç yüklenen bir duyuru şeridi).
  • Web fontlarının yüklenirken metni zıplatmasını önleyin; benzer ölçülü yedek font ve uygun yükleme ayarı kullanın.

Sayfa tıklamalara geç tepki veriyorsa (INP) (web.dev: INP'yi iyileştirme):

  • Sayfa yüklenirken çalışan uzun JavaScript görevlerini azaltın; özellikle gereksiz eklenti ve üçüncü taraf betiklerini gözden geçirin.
  • Tıklama gibi olaylara bağlı kodun olabildiğince az iş yapmasını sağlayın; ağır işleri parçalara bölün.
  • Sayfadaki HTML öğesi sayısını makul tutun; çok büyük bir sayfa yapısı her etkileşimde tarayıcıya ek yük getirir.

Kendi sitenizi incelerken ilk bakılacak noktalar genellikle sıkıştırılmamış büyük görseller, gereğinden fazla eklenti ve üçüncü taraf betiği, boyutu belirtilmemiş görseller ve sonradan açılan pencerelerdir. Bu tür sorunların çoğu, sitenin baştan performans düşünülerek tasarlanmasıyla önlenebilir.

Kaçınılması gerekenler

  • Yalnızca skora odaklanmak: Lighthouse puanı bir teşhis aracıdır, hedef değildir. Gerçek ziyaretçi verisine ve içeriğin kalitesine bakmadan yalnızca puanı yükseltmeye çalışmak, Google'ın da belirttiği gibi zamanı verimli kullanmak olmayabilir.
  • Tek bir ölçüme güvenmek: Laboratuvar ölçümü bağlantı ve cihaz koşullarına göre değişir. Kararları tekrarlı ölçümlere ve saha verisine dayandırın.
  • Hız için içerikten vazgeçmek: Ziyaretçinin ihtiyaç duyduğu bilgiyi ya da görseli kaldırmak yerine, aynı içeriği daha verimli sunmanın yolunu arayın.
  • Bir kez düzeltip unutmak: Yeni eklentiler, kampanya görselleri ve takip kodları zamanla siteyi yavaşlatabilir. Raporları düzenli aralıklarla kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Lighthouse'ta 100 puan almam gerekir mi? Hayır. Lighthouse puanı laboratuvar ölçümüdür ve sorunları bulmak için kullanılır. Core Web Vitals değerlendirmesi gerçek kullanıcı verisine dayanır. Google da yalnızca SEO için kusursuz skor peşinde koşmanın zamanınızı kullanmanın en iyi yolu olmayabileceğini belirtir.

Core Web Vitals değerlerim iyi olursa Google'da üst sıraya çıkar mıyım? Garantisi yoktur. Google, Core Web Vitals'ın sıralama sistemlerinde kullanıldığını söyler; ancak iyi sonuçların üst sıra garantisi olmadığını ve en alakalı içeriği göstermeyi öncelediğini de belirtir. Hız, içeriğin yerini tutmaz; onu destekler.

Search Console raporumda hiç veri yok, neden? Rapor, gerçek Chrome kullanıcılarından toplanan veriye dayanır. Yeni ya da az ziyaret alan sitelerde yeterli veri birikmemiş olabilir; yeterli verisi olmayan URL'ler raporda gösterilmez. Bu durumda PageSpeed Insights'taki laboratuvar ölçümüyle başlayabilirsiniz.

Mobil ve masaüstü sonuçlarım neden farklı? Core Web Vitals mobil ve masaüstü için ayrı değerlendirilir. Telefonlarda işlemci gücü, ekran boyutu ve bağlantı koşulları farklı olduğu için aynı sayfanın sonuçları da farklılaşabilir. Bu yüzden ikisine ayrı ayrı bakmak gerekir.

FID neydi, hâlâ önemli mi? FID, etkileşim gecikmesini ölçen eski metrikti. 12 Mart 2024'ten beri Core Web Vitals'ta yerini INP almıştır.

Sitenizin hızını ölçüp gerçek darboğazları bulmak ya da yeni sitenizi baştan performans odaklı tasarlamak isterseniz web tasarım ve geliştirme hizmetimizi inceleyebilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Projenizi Birlikte Hayata Geçirelim

İhtiyacınızı anlatın; kapsamı, süreyi ve doğru teknoloji yaklaşımını birlikte netleştirelim.